Prawid\u0142owo funkcjonuj\u0105cy uk\u0142ad odporno\u015bciowy stoi na stra\u017cy Twojego zdrowia, chroni przed infekcjami. W jaki spos\u00f3b mo\u017cna go wzmocni\u0107? Pytanie to nabiera szczeg\u00f3lnego znaczenia w dobie walki z COVID-19. Zr\u00f3bmy uk\u0142on w stron\u0119 naszego systemu immunologicznego i zastan\u00f3wmy si\u0119, co sami mo\u017cemy zrobi\u0107, aby go wesprze\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Po pierwsze zadbajmy o prawid\u0142owy sen, jego d\u0142ugo\u015b\u0107 i jako\u015b\u0107, niedob\u00f3r snu i jego z\u0142a jako\u015b\u0107 (spowodowana chocia\u017cby mikro-wybudzeniami \u00a0w przebiegu obturacyjnego bezdechu sennego) sprzyja rozwojowi chor\u00f3b serca, cukrzycy typu 2, oty\u0142o\u015bci, nadci\u015bnienia t\u0119tniczego, kt\u00f3re to zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko ci\u0119\u017ckiego przebiegu COVID \u2013 19.<\/p>\n\n\n\n
Po drugie pami\u0119tajmy o zachowaniu w\u0142a\u015bciwego stylu \u017cycia: w\u0142a\u015bciwym od\u017cywianiu, prawid\u0142owej i zr\u00f3\u017cnicowanej diecie, aktywno\u015bci fizycznej, najlepiej na \u015bwie\u017cym powietrzu, ograniczeniu stresu.<\/p>\n\n\n\n
Ponadto ograniczmy palenie papieros\u00f3w, alkohol i kofein\u0119. U\u017cywki te w r\u00f3\u017cnych mechanizmach negatywnie wp\u0142ywaj\u0105 na sen, wywo\u0142uj\u0105c problemy z za\u015bni\u0119ciem, fragmentacj\u0119 snu, jego sp\u0142ycenie, ograniczanie snu REM, czy wcze\u015bniejsze wybudzenia.<\/p>\n\n\n\n
Niedob\u00f3r snu os\u0142abia uk\u0142ad immunologiczny i zwi\u0119ksza podatno\u015b\u0107 na infekcje. Infekcja nasila senno\u015b\u0107 i zwi\u0119ksza zapotrzebowanie na sen. W czasie infekcji wi\u0119cej czasu sp\u0119dzamy w stadium snu g\u0142\u0119bokiego, metabolizm jest wtedy zwolniony, wi\u0119cej energii mo\u017ce by\u0107 wykorzystane przez uk\u0142ad odporno\u015bciowy na zwalczanie infekcji, wywo\u0142anie gor\u0105czki. W czasie aktywnej infekcji praktycznie nie wyst\u0119puje sen REM.<\/p>\n\n\n\n
Nasze babcie zwyk\u0142y mawia\u0107, \u017ce na przezi\u0119bienie najlepszy jest sen i wypoczynek. Czy sen mo\u017ce by\u0107 or\u0119\u017cem do walki z infekcjami? Mo\u017ce ustrzec nas przed COVID-19 lub z\u0142agodzi\u0107 jego przebieg?<\/p>\n\n\n\n
W jednym z bada\u0144 153 zdrowych ochotnik\u00f3w raportowa\u0142o d\u0142ugo\u015b\u0107 i jako\u015b\u0107 snu w przeci\u0105gu 14 dni. Nast\u0119pnie osoby te obj\u0119to kwarantann\u0105, donosowo podano im rhinowirusa i obserwowano pojawienie si\u0119 objaw\u00f3w przezi\u0119bienia (dzie\u0144 przed i 5 dni po ekspozycji na wirusa). Zaobserwowano, ze zar\u00f3wno jako\u015b\u0107, jak i d\u0142ugo\u015b\u0107 snu istotnie wp\u0142yn\u0119\u0142y na ryzyko wyst\u0105pienia objaw\u00f3w przezi\u0119bienia. U os\u00f3b \u015bpi\u0105cych poni\u017cej 7 godzin na dob\u0119 ryzyko to by\u0142o 2,94 razy wi\u0119ksze ni\u017c u os\u00f3b \u015bpi\u0105cych powy\u017cej 8 godzin na dob\u0119.<\/p>\n\n\n\n
W innym badaniu, przeanalizowano zwi\u0105zek d\u0142ugo\u015bci snu, problem\u00f3w z nim zwi\u0105zanych i cz\u0119stotliwo\u015bci wyst\u0119powania infekcji dr\u00f3g oddechowych u 22 725 Amerykan\u00f3w. W por\u00f3wnaniu z uczestnikami, kt\u00f3rzy spali 7-8 h\/dob\u0119, osoby \u015bpi\u0105ce kr\u00f3tko (\u2264 5 godzin) cz\u0119\u015bciej zg\u0142asza\u0142y infekcje g\u00f3rnych lub dolnych dr\u00f3g oddechowych w ci\u0105gu ostatnich dni. Podobnie doro\u015bli, kt\u00f3rzy mieli kiedykolwiek zdiagnozowane problemy ze snem lub zg\u0142aszali je lekarzowi, cz\u0119\u015bciej zapadali na infekcje.<\/p>\n\n\n\n
Jednym ze sk\u0142adnik\u00f3w uk\u0142adu odporno\u015bciowego s\u0105 limfocyty T ( jeden z rodzaj\u00f3w leukocyt\u00f3w). Obrazowo mo\u017cna je przedstawi\u0107 jak \u017co\u0142nierzy stoj\u0105cych na stra\u017cy uk\u0142adu odporno\u015bciowego. Prawdopodobnie w czasie snu limfocyty T przemieszczaj\u0105 si\u0119 z krwi do w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych i tam \u201eanalizuj\u0105\u201d czy nie ma patogen\u00f3w. Ju\u017c jedna noc bez snu powoduje, \u017ce limfocyty T s\u0105 mniej zdolne do uczenia si\u0119 i reagowania na patogeny i do interakcji z zaka\u017conymi kom\u00f3rkami. Utrata snu zmniejsza te\u017c zdolno\u015b\u0107 proliferacyjn\u0105 limfocyt\u00f3w T in vitro.<\/p>\n\n\n\n
Leukocyty po wykryciu patogen\u00f3w uwalniaj\u0105 cytokiny. Cytokiny ( bia\u0142ka wp\u0142ywaj\u0105ce na wzrost, proliferacj\u0119 i pobudzenie kom\u00f3rek bior\u0105cych udzia\u0142 w odpowiedzi odporno\u015bciowej) zwykle pomagaj\u0105 organizowa\u0107 odpowied\u017a immunologiczn\u0105 na infekcje, pobudzaj\u0105c inne kom\u00f3rki do walki. Zbyt du\u017ca produkcja cytokin prowadzi do burzy cytokin, nadmiernej reakcji zwi\u0105zanej z ci\u0119\u017ckimi, \u015bmiertelnymi przypadkami COVID-19.<\/p>\n\n\n\n
Wp\u0142yw snu na wydajno\u015b\u0107 uk\u0142adu odporno\u015bciowego w odpowiedzi na szczepienie mo\u017cna bada\u0107 mierz\u0105c poziom przeciwcia\u0142. W praktyce badanych dzieli si\u0119 na grupy \u015bpi\u0105ce wystarczaj\u0105co d\u0142ugo i \u015bpi\u0105ce kr\u00f3cej ni\u017c jest zalecane, podaje si\u0119 szczepionk\u0119 i bada poziom wytworzonych przeciwcia\u0142. Obserwacje takie poczyniono w przypadku szczepionek przeciwko grypie, wirusowemu zapaleniu w\u0105troby typu A i B, grypie A H1N1. Rezultaty wskazuj\u0105, \u017ce osoby, u kt\u00f3rych sen zosta\u0142 skr\u00f3cony w stosunku do czasu zaleconego wytwarzaj\u0105 mniej przeciwcia\u0142 ni\u017c osoby \u015bpi\u0105ce wystarczaj\u0105co d\u0142ugo.<\/p>\n\n\n\n
Sen wzmacnia zdolno\u015b\u0107 uk\u0142adu odporno\u015bciowego do zapami\u0119tywania, jak rozpoznawa\u0107 i reagowa\u0107 na niebezpieczne antygeny.<\/p>\n\n\n\n
Obserwacje te nabieraj\u0105 szczeg\u00f3lnego znaczenia w dobie pandemii i masowych szczepie\u0144 przeciwko COVID-19. Osoby szczepi\u0105ce si\u0119 powinny zadba\u0107 o w\u0142a\u015bciw\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 snu na kilka nocy przed szczepieniem, jak i po nim, aby uzyska\u0107 maksymalnie mo\u017cliwy poziom przeciwcia\u0142.<\/p>\n\n\n\n
W\u0142a\u015bciwa ilo\u015b\u0107 i jako\u015b\u0107 snu, odpowiednia dieta, aktywno\u015b\u0107 na \u015bwie\u017cym powietrzu, ograniczenie palenia i spo\u017cycia alkoholu, umiej\u0119tno\u015b\u0107 zarz\u0105dzania stresem, dba\u0142o\u015b\u0107 o relacje spo\u0142eczne, to czynniki maj\u0105ce zasadnicze znaczenie na funkcjonowanie uk\u0142adu odporno\u015bciowego i co wa\u017cne mamy na nie wp\u0142yw. Je\u017celi cierpisz na zaburzenia snu skorzystaj z porady lekarza. Kluczowa jest prawid\u0142owa diagnostyka i wdro\u017cone leczenie.<\/p>\n\n\n\n
https:\/\/jamanetwork.com\/journals\/jamainternalmedicine\/fullarticle\/414701<\/a><\/p>\n\n\n\n https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC4899278\/<\/a><\/p>\n\n\n\n https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC4531403\/<\/a><\/p>\n\n\n\n